پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL) یکی از شایعترین آسیبهای زانو است. رباط صلیبی قدامی یکی از دو رباط است که درون مفصل زانو واقع شده و وظیفه کنترل حرکتهای جلو و عقبی زانو را دارد. پارگی یا قطع شدن رباط ACL معمولاً در اثر تصادفات ورزشی یا تغییر سریع و ناگهانی جهت حرکت زانو رخ میدهد.
عواملی که میتوانند به پارگی رباط ACL منجر شوند عبارتند از:
– گردش ناگهانی بدن در حین حرکت زانو
– تغییر سریع جهت حرکت زانو (مانند تغییر جهت در دویدن)
– فشار شدید بر روی زانو در اثر سقوط یا برخورد مستقیم
علائم و نشانههای پارگی رباط ACL شامل موارد زیر میشوند:
– درد شدید و ناگهانی در زانو
– تورم و ورم زان
– عدم استحکام و ثبات زانو در حرکات جلو و عقبی
– شنیدن صدای منفجر شدن در هنگام وقوع آسیب
– محدودیت در حرکت زانو
تشخیص پارگی رباط ACL توسط پزشک با استفاده از تاریخچه بیماری، بررسی جسمانی، آزمونهای جسمانی و تصویربرداری مانند رادیوگرافی و آرتروسکوپی قابل تعیین است.
هرساله بیش از ۱۰۰۰۰۰ بازسازی رباط صلیبی در ایالات متحده صورت میپذیرد. حدود ۸۰٪ پارگیهای رباط صلیبی در ورزشهای noncontact است و بدنبال مانور های پیچشی در زانو مثلا بدنبال جهش ایجاد میگردد، که البته این نوع آسیب در خانمها شایعتر است و پارگی رباط صلیبی در آقایان بیشتر در ورزشهای contact مثلا ورزشهای رزمی ایجاد میگردد.
اگر چه که سیر نهایی آسیب وارده به زانو بعد از پارگی رباط صلیبی جلویی کاملا مشخص نیست ولی تحقیقات بلند مدت بسیاری نشان داده اند که این پارگی میتواند سر آغاز آسیبهای دیگری گردد که در نهایت به ارتروز زودرس زانو منجر میگردد. مهمترین این اسیبها پارگیهای ثانوی منیسک و اسیبهای غضروفی میباشند که در صورت پدیدار شدن ، حتی بعد از بازسازی رباط صلیبی جلویی دیگر هرگز زانو به سطح سلامتی قبلی خود باز نخواهد گشت.
آنچه بیش از هر چیز بعد از پارگی رباط صلیبی جلویی(ACL) باعث نگرانی افراد میگردد این میباشد که آیا به سطح فعالیت قبلی خود باز میگردند یا خیر..
- پاسخ به این مساله به عوامل متعددی بستگی دارد:
۱)وجود یا عدم وجود آسیب غضروفی همراه(Chondral lesion)(عکس ۱)
۲)وجود یا عدم وجود پارگی منیسک همراه(Meniscal Injury)(عکس ۲)
۳)وجود یا عدم وجود پارگی رباط های طرفی زانو(Collateral Injury)(عکس ۳)
۴)وجود یا عدم وجود پارگی رباط صلیبی عقبی(Posterior Cruciate Ligament Tear)(عکس ۴)
۵)فاصله زمانی بین آسیب رباط صلیبی جلویی و درمان آن
۶)میزان سطح ورزشی قبلی فرد پیش از آسیب وارده
۷)سن بیمار
۸)کیفیت عمل جراحی باز سازی رباط صلیبی
۹)میزان وکیفیت بازتوانی و فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی
در یک مورد ایده آل فرد جوان با آسیب ایزوله رباط صلیبی بدون آسیبهای همراه ذکر شده اگر توسط جراح متبحر تحت بازسازی قرار بگیرد و توسط تیم فیزیوتراپی بازتوانی گردد و بیمار دستورات احتیاطی لازم را در مورد زمان بندی مناسب بازگشت به سطح فعالیت قبلی را رعایت نماید، در این شرایط انتظار ما بازگشت مناسب به سطح قبلی ورزشی است.
یکی از مهمترین عوامل مداخله گر ،بازگشت زود هنگام ورزشکاران حرفه ای قبل از بدست آوردن شرایط لازم به میادین ورزشی است که معمولا تحت فشار صاحبان و سرمایه گذاران باشگاه صورت گرفته و بعضا باعث آسیبهای مجدد جبران ناپذیر میگردد.
به هر حال در صورت وجود هر کدام از عوامل ۹ گانه فوق حتی بعد از بازسازی مناسب رباط صلیبی دیگر بازگشت به سطح فعالیت قبلی امکانپذیر نیست و فقط هدف از درمان کاهش سرعت ایجاد عوارض دایمی در زانو است و این مساله ای است که حتما قبل از شروع درمان باید بیمار باید آگاه گردد تا در نهایت بتواند از نتیجه بدست آمده احساس رضایت نماید.
