در صورتی که درمان های غیر جراحی مانند داروها، تغییرات در سطح فعالیت و استفاده از امکانات کمکی مانند عصاها بهبود مشکلات زانو را نتوانسته باشند، تعویض مفصل زانو ممکن است آخرین راه حل درمانی باشد.
تعویض مفصل زانو یک روش جراحی است که در آن مفصل زانوی آسیب دیده با مفصل مصنوعی یا پروتز جایگزین میشود. این جراحی برای بهبود درد شدید، کاهش محدودیت حرکتی و بهبود کیفیت زندگی بیماران با آسیب های زانوی پیشرونده و غیرقابل اصلاح مورد استفاده قرار میگیرد.
جراحی تعویض مفصل زانو میتواند به بیمار کمک کند تا به صورت کامل و بدون درد از فعالیت های روزمره خود استفاده کند و به حداکثر حرکت و قدرت زانو برسد. با انجام این جراحی، مفصل زانو با مفصل مصنوعی که از جنس فلز و پلاستیک است تعویض میشود، که به طور کلی دارای عمر مفید طولانی است.
مهم است که تصمیم نهایی درباره جراحی تعویض مفصل زانو را با پزشک خود مشورت کنید. پزشک شما براساس وضعیت شما، شدت درد و محدودیت حرکتی، تاریخچه بیماری و عوامل دیگر، به شما راهنمایی درباره مناسب بودن این جراحی خواهد کرد.
تعویض سطوح مفصلی می تواند مشکل درد زانو و تغییر شکل آنرا حل کند و بیمار را به فعالیت های روزمره برگرداند. اولین تعویض مفصل زانو در سال 1968 انجام شد. بعد از آن بتدریج تکنیک های عمل جراحی بهتر شده و مفاصل مصنوعی بهتری هم ساخته شد. امروزه هر سال بیش از یک میلیون تعویض مفصل زانو در دنیا انجام می شود.
آناتومی مفصل زانو
زانو بزرگترین مفصل بدن است. این مفصل از کنار هم قرار گرفتن سه استخوان تشکیل شده است. قسمت پایینی استخوان ران، قسمت بالایی استخوان ساق و استخوان کشکک. قسمت انتهای پایینی ران روی ساق حرکات لولایی دارد و کشکک در فرورفتگی شیار مانند پهنی که در جلوی انتهای پایینی ران قرار دارد میتواند به طرف بالا و پایین حرکت کند.
در قسمت هایی که این سه استخوان با یکدیگر تماس دارند سطح آنها پوشیده از غضروف است و همین سطح لغزنده موجب میشود که این سه استخوان به راحتی روی یکدیگر حرکت کنند. همچنین داخل مفصل زانو مایع غلیظ و لزجی به نام مایع مفصلی یا مایع سینوویال وجود دارد که روی غضروف ها را لیز میکند و موجب تسهیل بیشتر حرکت مفصل میگردد.
بدنبال چه بیماری هایی نیاز به تعویض مفصل زانو وجود دارد؟
علت اصلی انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو درد و خشکی این مفصل است. شایعترین بیماری هایی که موجب درد و خشکی مفصل زانو شده و بدنبال ابتلا به آنها بیمار نیاز به انجام عمل جراحی تعویض مفصل زانو پیدا میکند عبارتند از
- آرتروز یا استئوآرتریت : آرتروز معمولاً در سنین بالاتر از 50 سالگی بروز میکند. در این بیماری غضروف مفصل کم کم از بین میرود. در نتیجه استخوان های بدون غضروف روی یکدیگر سائیده میشوند که نتیجه آن درد و محدودیت حرکت است
- آرتریت روماتوئید : در آرتریت روماتویید لایه سینوویال ( که سطح داخلی کپسول مفصلی را پوشانده و مسئول ترش مایع سینوویال است) رشد کرده و ملتهب میشود و مایع زیادی ترشح میکند. این التهاب بتدریج موجب آسیب و صدمه به غضروف مفصلی شده که نتیجه آن درد و محدودیت حرکتی است
- ضربات زانو : گاهی اوقات ضربات شدید به زانو میتوانند به علت بد جوش خوردن محل شکستگی یا آسیب شدید به لیگامان های زانو موجب خراب شدن آن شوند. این ضایعات میتوانند بتدریج به غضروف مفصل صدمه زده و موجب درد و محدودیت حرکت گردند.
