زانو از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده که از آن‌ها تاندون است. تاندون در واقع رشته محکمی از بافت پیوندی لیفی است که عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌کند. تاندون زانو به همراه عضلات جلوی ران در صاف کردن اندام تحتانی نقش آفرین است. حالا تاندون زانو به دلیل مختلفی ممکن دچار پارگی شود که در صورت پارگی جزئی راه رفتن و انجام فعالیت‌های روزانه برای فرد دشوار می‌شود و اگر پارگی وسیع باشد، فرد ناتوان می‌شود و برای بازگشت به زندگی گذشته خود نیاز به جراحی و فیزیوتراپی خواهد داشت. در ادامه این مقاله علت پارگی تاندون زانو و روش‌های درمان آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

تاندون زانو کجا قرار گرفته است؟

همانطور که اشاره شد، تاندون رشته‌هایی از جنس بافت پیوندی است که باعث اتصال عضلات به استخوان‌ها می‌شود. تاندون زانو بخش تحتانی کشکک زانو را به بالای استخوان درست نی در ساق پا متصل می‌کند.  کشکک زانو از طریق تاندون چهارسر به عضلات چهارسر ران متصل می گردد. عضلات چهارسر، تاندون چهارسر و تاندون پاتلا با همکاری با یکدیگر موجب می گردند که بتوانید زانوی خود را راست کنید.

علت پارگی تاندون پاتلا 

در بسیاری از موارد جدا شدن تاندون زانو در محل اتصال آن به کشکک زانو رخ می‌دهد که در چنین حالتی ممکن است قسمتی از استخوان نیز به همراه تاندون شکسته شود. زمانی که علت پارگی یک بیماری مانند التهاب تاندون باشد، جداشدگی در قسمت میانی تاندون ایجاد می‌شود. در ادامه علل پارگی تاندون زانو را مورد بررسی قرار داده‌ایم:

ضربه به تاندون

در صورتی که نیروی شدیدی به زانو وارد شود، تاندون زانو از جای خود کنده می‌شود. ضربه‌های با فشار بالا معمولا به دلیل پرش یا سقوط بالا رخ می‌دهند. 

• پرش: آسیب به تاندون پاتلا ممکن است در هنگام پرش به بالا و یا فرود آمدن بر روی کف پا به زانوی خم شده وارد شود.
• سقوط: ضربه مستقیم به قسمت جلوی زانو به دنبال سقوط یک عامل بسیار شایع در پارگی تاندون زانو است. بریدگی‌های عمیق تاندون اغلب به دنبال این نوع آسیب رخ می‌دهند.

ضعف تاندون

ضعف تاندون به دلایل مختلفی مانند تاندونیت پاتلا و بیماری‌های مزمن رخ می‌دهد. که در ادامه آن‌ها بررسی خواهیم کرد:

۱. بیماری‌های مزمن

بیماری‌های مزمن اختلال در جریان خوب به بافت‌های اسکلتی را به همراه دارد که از جمله این بیماری‌های می‌توان به نارسایی مزمن کلیوی، کلسترول بالا، بیماری‌های التهابی، دیابت، عفونت‌ها و بیماری های متابولیک اشاره کرد.

۲. التهاب تاندونیت پاتلا

التهاب تاندون زانو از جمله عواملی است که تضعیف تاندون را به همراه دارد و ممکن است موجب بروز پارگی‌های کوچک در این قسمت شود. التهاب تاندون پاتلا معمولا در افرادی رخ می‌دهد که با فعالیت‌های نیازمند به دویدن یا پرش سر و کار دارند.

۳. مصرف استروئیدها

مصرف داروهایی مانند کورتیکواستروئیدها و استروئیدهای آنابولیک عامل دیگری است که در تضعیف هر چه بیشتر عضله و تاندون موثر است.

انواع پارگی تاندون زانو

پارگی تاندون زانو معمولا یا به صورت کلی یا جزئی رخ می‌دهد:

پارگی کامل تاندون زانو

اگر تاندون پاتلا به صورت کامل از کشکک زانو جدا شود، پارگی کامل تاندون زانو رخ می‌دهد. از بین رفتن این اتصال باعث می‌شود که فرد نتواند به درستی صاف و مستقیم پای خود را قرار دهد.

پارگی جزئی

بسیاری از پارگی هایی که برای تاندون زانو رخ می‌دهد، پارگی جزئی است. در واقع پارگی جزئی مانند طنابی است که کشیده شده اما هنوز رشته‌های آن از هم گسسته نشده‌اند.

علائم پارگی تاندون زانو

• گرفتگی عضلانی
• دشواری در راه رفتن
• فرورفتگی در قسمت پایین کشکک زانو 
• حساسیت به درد در محل پارگی
• کبودی
• حرکت کشکک زانو به سمت بالا و به داخل ران به علت عدم اتصال آن به استخوان ساق پا

درمان پارگی تاندون زانو

نکته قابل توجه آن است که پارگی تاندون زانو خود به خود بهبود پیدا نمی‌کند و در صورتی که به موقع برای درمان آن اقدام نشود. ممکن است ضعف عضلات چهارسر و ناتوانی در فعالیت‌های روزانه را به همراه داشته باشد. انتخاب نوع درمان به نوع و اندازه پارگی، سطح فعالیت و سن فرد وابسته است. 

درمان های غیرجراحی

در صورتی که پارگی ایجاد شده برای تاندون زانو کوچک و جزئی باشد با درمان‌های غیر جراحی می‌توان نسبت به درمان آن اقدام کرد. اولین قدم در زمان‌های غیر جراحی بی حرکت کردن زانو است که به کمک بریس انجام می‌شود. همچنین در بسیاری از موارد پزشک توصیه می‌کند که بیمار برای جلوگیری از گذاشتن وزن خود روی پای آسیب دیده از عصای زیر بغل استفاده کند. به طور کلی زمان استفاده از بریس برای زانو بین ۳ تا ۶ هفته تخمین زده خواهد شد. در این زمان متخصص زانو به بیمار فیزیوتراپی را نیز توصیه می‌کند که با انجام فعالیت‌های و تمرین‌های مناسب می‌تواند موجب تقویت هرچه بیشتر تاندون زانو شود.

درمان جراحی

بسیاری از پارگی‌های تاندون زانو که به صورت کامل انجام شده باشد، برای بازیابی عملکرد نیاز به عمل جراحی خواهند داشت. در جراحی تاندون زانو جراح نسبت به اتصال مجدد تاندون پاره شده به کشکک اقدام می‌کند. به صورت کلی هرچه زمان کوتاه‌تری برای جراحی تاندون آسیب دیده اقدام شود، ترمیم نتیجه بهتری خواهد داشت زیرا بافت جوشگاهی در تاندون ایجاد نشده است. 

اگرچه ترمیم تاندون اغلب اوقات به صورت سرپایی انجام می شود، برخی از افراد دست کم برای مدت یک شب بعد از این عمل ممکن است در بیمارستان بستری می‌شوند. جراحی ترمیم تاندون زانو را می توان با استفاده از بی حسی موضعی (نخاعی) انجام داد که در آن فرد در قسمت تحتانی بدن خود هیچ چیزی را احساس نمی کند. گاهی اوقات نیز می‌توان تنها آن اندامی که قرار است تحت جراحی قرار گیرد را بی حس کرد یا از بیهوشی عمومی برای این عمل بهره‌مند شد.